Monsterkleuters

Kijk eens hoe flink die eet.’ We zitten aan tafel bij mijn zoons beste vriendinnetje. Het meisje prikt lusteloos in de stukjes knolselder en zoete aardappel terwijl mijn zoon de hele zwik vrolijk naar binnen werkt. Dat was ooit wel anders. Een jaar lang hebben we bij elke maaltijd ruzie gemaakt omdat hij altijd moest proeven van me. Alleen proeven. Maar dat was thuis, achter gesloten deuren. Mijn vrienden zitten nu met ons opgescheept. Ze proberen de eetlust van hun dochter te stimuleren door van mijn zoon een voorbeeld te maken. Dat er voor hem wél dessert zal zijn. Het meisje tekent bezwaar aan. De ouders beginnen wat ongemakkelijk over hun stoel te schuiven. Voelen zij zich gefaald als ouders of willen ze gewoon de scène vermijden die nu geheid volgt als ze doorzetten? ‘Allez dan, nog drie stukjes en dan krijg je ook dessert.’ Ze houdt voet bij stuk en zet het op een dreinen. ‘Alleen dit stukje nog.’ De mama schuift het naar voren op haar bord. Het kind schuift ostentatief haar stoel naar achter en gaat een lepel halen voor haar dessert. Ze zal het stukje niet opeten, haar dessert wel.

Ik wil één ding duidelijk maken: de ouders van het meisje zijn geen slechte ouders. Het probleem is eerder dat het al laat is. Onze kinderen zijn zo moe dat je er donder op kan zeggen: het minste kan aanleiding zijn voor een pantomime. We balanceren op een slappe koord. En wanneer mijn zoon en ik vertrekken, is het toch prijs. De hele terugweg naar huis zit ik met een kind op de tandem dat moord en brand schreeuwt. Omdat hij het autootje van zijn vriendinnetje niet mee naar huis mocht nemen. Really.

Kleuters, het kunnen monsters zijn. Zo, dat was niet zo moeilijk, dat toegeven.

Ik overdrijf natuurlijk. Kleuters zijn niet echt monsters, maar ze kunnen zich wel zo gedragen. En eigenlijk kan je hen dat niet eens kwalijk nemen. Je moet geen opvoedkundige zijn om te begrijpen dat ze nog niet over de juiste (hier stond eigenlijk ‘voldoende’ maar dat is niet helemaal waar) communicatievaardigheden beschikken om hun emoties te uiten. Geen dessert krijgen of speelgoed moeten delen, is een reden om een scène te maken. Voluit op de grond alle duivels van de wereld liggen aanroepen, lijkt hen dan een goede tactiek. Niet om ons te koeioneren. Wel omdat ze geen andere of betere tools kunnen bedenken om hun frustratie te uiten.

Het is onze taak om daar met veel begrip op te reageren en hen te leren hoe het anders kan. Door met veel begrip en dito onverzettelijkheid nee te zeggen en voet bij stuk te houden. Als het even kan, hen ook je eigen beweegredenen uit te leggen. Dat geeft hen namelijk veiligheid. Consequente reacties van ouders zijn een reden voor kinderen om hen te vertrouwen. Zij doen A? Dan volgt B. Die B is wat mij betreft geen fysieke straf, scheldpartij of tirade – tenzij om boven het gejoel uit te komen. Hen gewoon even laten weten dat je niet aanvaardt wat ze doen, maar wel wat ze zijn.

Jammer genoeg is disciplineren van je kleuters in het openbaar als borstvoeding: iedereen is ervan overtuigd dat het goed is maar niemand wil er getuige van zijn. Drama wordt alleen maar getolereerd binnen de muren van een operagebouw. De afkeurende blikken die ik van voorbijgangers kreeg toen ik met dat hysterisch kind op de fiets zat… Hoe hypocriet is dat, zeg? We kunnen toch niet verwachten dat welgemanierde kinderen uit een doosje getoverd komen? It takes hard work, people.

Om dezelfde reden had ik met mijn vrienden te doen. Het enige wat hen leek bezig te houden, was gêne. Daar heb ik het een beetje mee gehad. Het is sowieso niet leuk om je kleuter in alle staten te zien. De afkeuring van omstaanders kunnen ouders missen als kiespijn. Daarom: de volgende keer dat je kleuterouders hun jengelend gebroed naar de uitgang van de supermarkt ziet sleuren, geef hen dan een heimelijke knipoog van verstandhouding. Of als het gedrag van kleuters in je bijzijn dreigt te ontsporen, probeer dan een simpel hoofdknikje naar de ouders: ‘Toe maar. Het is oké.’

It takes a village to raise a child, wil een oud Afrikaans gezegde. Wij zijn het dorp. Deze dorpeling zou je alvast dankbaar zijn.